Metraj nasıl çıkarılır?
Metraj, bir inşaat işinde yapılacak veya yapılmış iş kalemlerinin miktarını (m, m², m³, kg, adet) projeden ve sahadan ölçerek çıkaran hesaptır. Maliyet, malzeme siparişi, ihale teklifi ve hakediş bu miktarlara dayanır. Bu yüzden metraj hatası doğrudan paraya dönüşür.
Metraj nedir, neden önemli?
Duvara kaç m² seramik, döşemeye kaç m³ beton, kaç kg demir gerektiğini bilmeden ne teklif verebilir ne de sipariş geçebilirsiniz. Metraj bu sayıların hesabıdır. Yanlış çıkarsanız ya eksik malzemeyle şantiye durur ya da fazla alınan malzeme depoda kalır.
Üç ayrı metraj anlayışı var. Yaklaşık metraj, projeden veya ön çizimden hızlı tahmindir; bütçe ve ön fizibilite için kullanılır. Keşif metrajı, uygulama projesinden ayrıntılı çıkarılır ve ihale veya sipariş içindir. Hakediş (gerçekleşen) metrajı ise sahada yapılan işin ölçülmesidir. Üçü birbirinden farklı çıkabilir ve bu normaldir.
Ölçü birimleri
| Birim | Ne için kullanılır | Örnek kalemler |
|---|---|---|
| m (metre) | Boyut, uzunluk | Süpürgelik, boru, korkuluk |
| m² (metrekare) | Alan | Sıva, boya, seramik, şap, kalıp |
| m³ (metreküp) | Hacim | Kazı, beton, dolgu |
| kg / ton | Ağırlık | Nervürlü demir, çelik profil |
| adet | Sayı | Kapı, pencere, priz, armatür |
| götürü | Bütünü tek kalemde | Şantiye kurulumu, bazı tesisat işleri |
Demirde pratik bir kural var: nervürlü demirin birim ağırlığı yaklaşık çap kare bölü 162 kg/m olarak hesaplanır (çap mm cinsinden). Örneğin 12 mm demir için 144 / 162, yaklaşık 0,89 kg/m eder. 12 metrelik boy ise yaklaşık 10,7 kg gelir. Bu rakam yaklaşık değerdir, imalatçı etiketini kontrol edin.
Kalem kalem metraj yöntemi
- Projeleri toplayın: mimari, statik, mekanik, elektrik. Son revizyonu kullandığınızdan emin olun.
- İş kalemlerini sırayla listeleyin: kazı, grobeton, temel, betonarme, duvar, sıva, şap, kaplama, boya, doğrama, tesisat.
- Her kalem için ölçü birimini ve hesap kuralını belirleyin (hangi boşluklar düşülecek, nasıl ölçülecek).
- Ölçüleri bölge bölge (blok, kat, oda) alın ve hesap tablosuna yazın, ara toplam alın.
- Boşlukları düşürün (kapı, pencere gibi), tekrar eden katları çarpın.
- Fire payını ekleyin, birim dönüşümlerini yapın (palet, paket, torba).
- Sonuçları kontrol edin: bir kişi 2 farklı yöntemle kaba kontrol etsin (ör. toplam alan x ortalama yükseklik).
Kapı ve pencere boşluklarının duvar sıvasından veya boyasından düşülüp düşülmeyeceği, düşülecekse hangi büyüklükten itibaren düşüleceği ihale şartnamesine ve ilgili poz tarifine göre değişir. Sözleşmenizdeki ölçü kuralını öğrenmeden metraj çıkarmayın, sonra hakedişte tartışma çıkar.
Örnek: tek bir odanın metrajı
Aşağıdaki hesap yöntemi göstermek içindir. Ölçüler ve kat yüksekliği örnektir. Dikdörtgen bir salon: 4,00 m x 5,00 m, net tavan yüksekliği 2,60 m, bir kapı 0,90 x 2,10 m, bir pencere 1,50 x 1,40 m.
| Kalem | Hesap | Sonuç |
|---|---|---|
| Zemin alanı | 4,00 x 5,00 | 20,00 m² |
| Çevre uzunluğu | 2 x (4,00 + 5,00) | 18,00 m |
| Brüt duvar alanı | 18,00 x 2,60 | 46,80 m² |
| Kapı boşluğu | 0,90 x 2,10 | 1,89 m² |
| Pencere boşluğu | 1,50 x 1,40 | 2,10 m² |
| Net duvar alanı | 46,80 - 1,89 - 2,10 | 42,81 m² |
| Tavan alanı | 4,00 x 5,00 | 20,00 m² |
| Boya (duvar + tavan) | 42,81 + 20,00 | 62,81 m² |
| Süpürgelik | 18,00 - 0,90 (kapı) | 17,10 m |
Fire payı
Hesapladığınız net miktar, satın alacağınız miktar değildir. Kesim, kırılma, yanlış ölçü ve nakliye kayıpları için fire payı eklenir. Oran malzemeye, uygulama şekline ve ustaya göre değişir; aşağıdaki oranlar sadece örnektir, kendi şantiyenizin geçmişine bakarak belirleyin.
| Malzeme | Net miktar | Örnek fire | Sipariş miktarı |
|---|---|---|---|
| Seramik (salon zemini) | 20,00 m² | yüzde 10 | 22,00 m² |
| Boya | 62,81 m² | yüzde 5 | 65,95 m² |
| Süpürgelik | 17,10 m | yüzde 8 | 18,47 m |
Çapraz döşeme, desenli seramik ve düzensiz odalarda fire artar. Büyük ebatlı seramikte de artar. Siparişte ayrıca renk partisi (aynı parti kodu) ve ilerideki tamirler için küçük bir yedek bırakmak akıllıca olur.
Kat planından metraj çıkarmak
Kat planı, oda bazlı yüzey metrajının en hızlı kaynağıdır. Plandan her odanın zemin alanını ve çevresini alırsınız. Duvar alanı için çevreyi yükseklikle çarpar, kapı ve pencereleri düşersiniz. Tavan alanı zemine eşittir. Islak hacimlerde seramik genelde tavana (veya asma tavan altına) kadar çıkar, kuru hacimlerde boya ve sıva ayrı hesaplanır.
- Brüt kat yüksekliği ile net kat yüksekliği farklıdır: döşeme ve kaplama kalınlığı kadar fark vardır. Duvar hesabını net yükseklikle yapın.
- Plandaki iç ölçüyü mü aks ölçüsünü mü okuduğunuza dikkat edin. Duvar kalınlığı alanı etkiler.
- Aynı kat birden çok kez tekrar ediyorsa (normal katlar) bir katı çıkarıp kat sayısıyla çarpın, ama zemin, bodrum ve çatı katını ayrı hesaplayın.
- Balkon ve teras gibi açık alanları kapalı alanlardan ayrı kalemde tutun.
- Son revizyon projeye göre mi hesaplandı?
- Her kalemin ölçü birimi ve ölçü kuralı yazılı mı?
- Kapı, pencere ve diğer boşluklar kural gereği düşüldü mü?
- Tekrarlı katlar doğru çarpıldı mı, bodrum ve çatı ayrı mı?
- Fire ve birim dönüşümü (palet, torba) uygulandı mı?
- Toplamlar ikinci bir yöntemle kabaca kontrol edildi mi?
Konntaq'ta nasıl yapılır, neresine kadar?
Konntaq'ın kat planı metrajı özelliği (müteahhit ve müellif için) bu hesabın oda bazlı kısmını hızlandırır. Bu bir tahmin aracıdır, yetkili bir metraj mühendisinin ihale metrajının yerine geçmez.
- DWG veya DXF (tercih edilir) ya da PDF kat planı yüklenir. Sistem odaları bulur.
- Oda bazında zemin, duvar ve tavan m² hesaplanır. Kat yüksekliği brüt girilir; döşeme ve kaplama payı olarak 0,30 m düşülüp net gösterilir.
- Kapı 2,10 m, pencere 1,40 m, balkon kapısı 2,10 m varsayılan olarak kullanılır. Islak hacimde duvar seramiği tavana veya asma tavan altına kadar hesaplanır.
- Sonuç tek bir sayı olarak değil, tahmin aralığı olarak gösterilir.
- Yüklemeden sonra onay ekranında odaları düzeltebilir, birleşen odaları "Böl" aracıyla ayırabilirsiniz.
- Bina toplamı, tüm planlar ve katlarla çarpılarak çıkar; eksik giriş ve uyarılar için kontrol listesi gösterilir. Web panelde de yükleme, oda düzeltme ve onay yapılabilir.
Test örneklerinde DWG dosyalarında daire brüt alanları çoğunlukla çizimdekinin yaklaşık yüzde 3-5 içinde çıktı. Ancak bu bir garanti değildir. Çizimin kalitesi, odaların doğru kapalı olması ve katman düzeni sonucu etkiler; sonuçları mutlaka kontrol edin. Konntaq poz veya birim fiyat analizi yapmaz, ihale keşif cetveli çıkarmaz.
Metraj çıktıktan sonra malzeme tarafı için malzeme kataloğu ve birim dönüşümü ve stok defteri sayfalarına bakabilirsiniz.
Sık sorulanlar
Metraj nedir?
Metraj, bir inşaat işindeki iş kalemlerinin miktarının (m, m², m³, kg, adet) projeden veya sahadan ölçülerek hesaplanmasıdır. Maliyet, sipariş, ihale teklifi ve hakediş bu miktarlara dayanır.
Metraj nasıl çıkarılır?
Projeler toplanır, iş kalemleri listelenir, her kalem için ölçü birimi ve ölçü kuralı belirlenir. Sonra bölge bölge ölçülür, boşluklar düşülür, tekrarlı katlar çarpılır ve fire eklenir. Son olarak toplamlar ikinci bir yöntemle kontrol edilir.
Fire payı ne kadar olmalı?
Sabit bir oran yoktur; malzemeye, döşeme şekline ve ustaya göre değişir. Düz döşemede düşük, çapraz veya desenli döşemede yüksek tutulur. Kendi şantiyenizin önceki fire kayıtlarına bakarak belirleyin.
Kat planından metraj çıkarılabilir mi?
Evet. Her odanın zemin alanı ve çevresi plandan alınır, çevre net yükseklikle çarpılıp kapı ve pencere boşlukları düşülerek duvar alanı bulunur. Tavan alanı zemine eşittir. Ölçü kuralı sözleşmeye göre farklılaşabilir.
Konntaq metrajı otomatik çıkarır mı?
Konntaq, yüklenen DWG, DXF veya PDF kat planından oda bazında zemin, duvar ve tavan m² tahmini üretir ve bunu aralık olarak gösterir. Sonuç çizime bağlıdır, garanti değildir, kontrol edilmelidir. İhale keşif cetveli veya poz analizi çıkarmaz.
Yaklaşık metraj ile keşif metrajı arasındaki fark nedir?
Yaklaşık metraj ön projeden hızlı tahmindir ve bütçe için kullanılır. Keşif metrajı uygulama projesinden ayrıntılı çıkarılır ve ihale ya da sipariş içindir. Gerçekleşen metraj ise sahada yapılan işin ölçülmesidir.
İlgili özellikler
Diğer rehberler
Konntaq'ı telefonunuzda deneyin
iPhone ve Android için Türkçe şantiye yönetim uygulaması. Ekip üyeleri ücretsiz davet edilir.